Absenteizm — ishdan tizimli ravishda rejasiz qolish: kechikishlar, vaqtidan oldin ketish, ogohlantirmasdan olingan kasallik varaqasi, brigadir bilan kelishilgan smena. Ta‘tildan farqli, absenteizm jadvalga kiritilmagan, shuning uchun har bir bunday smena rejani buzadi va ikki marta to‘lanadi — yo‘q xodimga ham, uni almashtirganga ham.
Nega bu kadrlar oqimidan alohida hisoblanadi
Kadrlar oqimi qancha odam ketganini ko‘rsatadi. Absenteizm esa rasman ishlayotgan, ammo amalda yo‘q bo‘lgan odamlar sonini ko‘rsatadi. Birinchisi buyruqlarda ko‘rinadi, ikkinchisi tabel jadval bilan solishtirilmaguncha hech qayerda ko‘rinmaydi — shuning uchun absenteizm kompaniyada yillar davomida sezilmay yashaydi.
Chakana savdo va ishlab chiqarishda absenteizm — erta signal: odamlar ariza yozishdan bir necha oy oldin smenalarni o‘tkazib boshlaydi. Bitta nuqtada ko‘rsatkichning oshishi deyarli har doim umumiy tartib emas, balki aynan o‘sha rahbar, jadval yoki joydagi sharoit muammosini bildiradi.
Qanday hisoblanadi
Asosiy formula — davr uchun rejadagi fonddan yo‘qolgan vaqt ulushi. Uni nuqtalar, bo‘limlar va smenalar kesimida hisoblash kerak: kompaniya bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkich uni oshirgan joylarni yashiradi.
- Absenteizm normasi = yo‘qolgan soatlar ÷ rejadagi soatlar × 100%. Ishlab chiqarish xodimlari uchun mo‘ljal — 3–4% gacha; yuqorisi tizimli muammoni bildiradi.
- Chastota (bir kishiga qancha holat) va davomiylik (bir holatga o‘rtacha qancha soat) alohida hisoblanadi — qisqa tez-tez qolishlar va kam uchraydigan uzun qolishlar boshqacha hal qilinadi.
- Hisobdan to‘lanadigan ta‘til va oldindan kelishilgan yo‘qliklar chiqariladi: ular rejalashtirilgan, ya‘ni jadval bilan qoplangan.
- Absenteizm qiymati = yo‘qolgan soatlar × soatning o‘rtacha qiymati + almashtirgan xodimlarning ortiqcha ishlagan vaqti.
Verifix’da bu qanday ko‘rinadi
Absenteizmni qo‘lda hisoblash mumkin emas: qorovuldagi jurnal emas, kelish va ketishning haqiqiy belgilari kerak. Verifix faktni FaceID-terminallar va SKUD’dan oladi, uni smenali jadval bilan solishtiradi va farqni o‘zi ko‘rsatadi — xodim, nuqta va davr bo‘yicha.
Yo‘qlik oy oxirida xotiradan tiklanmaydi, darhol tabelga tushadi, shuning uchun ish haqi hisobi va absenteizm hisoboti bir xil ma‘lumotga tayanadi. Nuqta rahbari o‘z ko‘rsatkichini dinamikada va yonida qo‘shni filiallar bilan ko‘radi.
Qisqasi
Absenteizm — allaqachon yo‘qolgan, ammo hech qayerda yozilmagan pul. Kelish va ketish avtomatik qayd etilmaguncha ko‘rsatkichni na hisoblash, na kamaytirish mumkin.