Абсентеизм — ишдан тизимли равишда режасиз қолиш: кечикишлар, вақтидан олдин кетиш, огоҳлантирмасдан олинган касаллик варақаси, бригадир билан келишилган смена. Таътилдан фарқли, абсентеизм жадвалга киритилмаган, шунинг учун ҳар бир бундай смена режани бузади ва икки марта тўланади — йўқ ходимга ҳам, уни алмаштирганга ҳам.
Нега бу кадрлар оқимидан алоҳида ҳисобланади
Кадрлар оқими қанча одам кетганини кўрсатади. Абсентеизм эса расман ишлаётган, аммо амалда йўқ бўлган одамлар сонини кўрсатади. Биринчиси буйруқларда кўринади, иккинчиси табел жадвал билан солиштирилмагунча ҳеч қаерда кўринмайди — шунинг учун абсентеизм компанияда йиллар давомида сезилмай яшайди.
Чакана савдо ва ишлаб чиқаришда абсентеизм — эрта сигнал: одамлар ариза ёзишдан бир неча ой олдин сменаларни ўтказиб бошлайди. Битта нуқтада кўрсаткичнинг ошиши деярли ҳар доим умумий тартиб эмас, балки айнан ўша раҳбар, жадвал ёки жойдаги шароит муаммосини билдиради.
Қандай ҳисобланади
Асосий формула — давр учун режадаги фонддан йўқолган вақт улуши. Уни нуқталар, бўлимлар ва сменалар кесимида ҳисоблаш керак: компания бўйича ўртача кўрсаткич уни оширган жойларни яширади.
- Абсентеизм нормаси = йўқолган соатлар ÷ режадаги соатлар × 100%. Ишлаб чиқариш ходимлари учун мўлжал — 3–4% гача; юқориси тизимли муаммони билдиради.
- Частота (бир кишига қанча ҳолат) ва давомийлик (бир ҳолатга ўртача қанча соат) алоҳида ҳисобланади — қисқа тез-тез қолишлар ва кам учрайдиган узун қолишлар бошқача ҳал қилинади.
- Ҳисобдан тўланадиган таътил ва олдиндан келишилган йўқликлар чиқарилади: улар режалаштирилган, яъни жадвал билан қопланган.
- Абсентеизм қиймати = йўқолган соатлар × соатнинг ўртача қиймати + алмаштирган ходимларнинг ортиқча ишлаган вақти.
Verifixда бу қандай кўринади
Абсентеизмни қўлда ҳисоблаш мумкин эмас: қоровулдаги журнал эмас, келиш ва кетишнинг ҳақиқий белгилари керак. Verifix фактни ФасеИД-терминаллар ва СКУДъдан олади, уни сменали жадвал билан солиштиради ва фарқни ўзи кўрсатади — ходим, нуқта ва давр бўйича.
Йўқлик ой охирида хотирадан тикланмайди, дарҳол табелга тушади, шунинг учун иш ҳақи ҳисоби ва абсентеизм ҳисоботи бир хил маълумотга таянади. Нуқта раҳбари ўз кўрсаткичини динамикада ва ёнида қўшни филиаллар билан кўради.
Қисқаси
Абсентеизм — аллақачон йўқолган, аммо ҳеч қаерда ёзилмаган пул. Келиш ва кетиш автоматик қайд этилмагунча кўрсаткични на ҳисоблаш, на камайтириш мумкин.